السيد علي الحسيني الميلاني
240
جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)
اين كار را با طرح مسئلهء « شورا » به انجام رساند ؛ هر چند كه شورا هيچ ريشهاى در قرآن و سنّت نداشت و هيچ يك از اعضاى آن شورا مورد وثوق و تأييد عمر نبودند . تفتازانى در شرح مقاصد ، مسئله شورا را به عنوان يكى از اشكالاتى كه متوجه عمر است مطرح كرده و مىنويسد : منها : أنّه جعل الخلافة شورى بين ستة مع الإجماع على أنّه لا يجوز نصب خليفتين لما فيه من إثارة الفتنة ؛ « 1 » و از جمله ( اشكالاتى كه بر عمر وارد است ) آن است كه خلافت را به صورت شورا در ميان شش نفر قرار داد ، در صورتى كه بر اساس اجماع ، نصب دو خليفه جايز نيست ، زيرا باعث بروز فتنه مىشود . علامه حلّى رحمه اللَّه در مورد قصهء شورا و اين كه هيچ يك از اعضاى آن مورد وثوق عمر نبودند مىنويسد : منها : قصة الشورى ، وقد أبدع فيها أموراً ، فإنّه : خرج بها عن الإختيار والنص جميعاً . وحصرها في ستة . وذمّ كلّ واحد منهم ، بأن ذكر فيه طعنا ، لا يصلح معه للإمامة ؛ « 2 » از جمله [ اشكالاتى كه بر عمر وارد است ] داستان شورا است كه [ عمر ] در آن امورى را بدعت نهاد و به واسطهء آن هم از اختيار ( كه مبناى اهل سنّت در تعيين امام است ) و هم از نص ( كه معتقد شيعه است ) خارج شد و هر يك را ذم كرد ، به اين صورت كه طعنى براى آن ذكر كرد كه با وجود اين مطاعن ، فرد براى امامت صلاحيت نخواهد داشت .
--> ( 1 ) . شرح المقاصد في علم الكلام : 2 / 295 . ( 2 ) . نهج الحق وكشف الصدق : 285 .